Obrona w sprawach o kradzież i kradzież z włamaniem

Ta sama kradzież, zupełnie inna kara

Kradzież to jedno z najczęściej popełnianych przestępstw w Polsce, a jednocześnie jedno z tych, w których forma działania sprawcy decyduje o kilkukrotnej różnicy w grożącej karze. Ten sam zabór cudzej rzeczy może zostać potraktowany jako wykroczenie, przestępstwo podstawowe albo poważna zbrodnia, w zależności od tego, w jaki sposób sprawca wszedł w posiadanie skradzionego mienia.

Art. 278 §1 Kodeksu karnego

„Kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5."

Znamiona przestępstwa kradzieży

Kradzież polega na zaborze cudzej rzeczy ruchomej w celu jej przywłaszczenia, co oznacza fizyczne wyjęcie rzeczy spod władztwa jej właściciela lub posiadacza, przy jednoczesnym zamiarze bezpośrednim postąpienia z nią jak z własną. Przedmiotem kradzieży może być wyłącznie rzecz o wartości majątkowej. Jeżeli wartość skradzionego mienia nie przekracza 800 złotych, czyn stanowi jedynie wykroczenie z art. 119 Kodeksu wykroczeń, a nie przestępstwo.

Kradzież z włamaniem, art. 279

Art. 279 §1 Kodeksu karnego

„Kto kradnie z włamaniem, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10."

Kradzież z włamaniem to typ kwalifikowany kradzieży, w którym sprawca, aby wejść w posiadanie cudzej rzeczy, musi wcześniej pokonać zabezpieczenie chroniące dostęp do niej. To właśnie ten dodatkowy element, forsowanie przeszkody postawionej przez właściciela mienia, uzasadnia znacznie surowsze traktowanie sprawcy niż przy zwykłej kradzieży.

Czym jest przełamanie zabezpieczenia

Przełamanie zabezpieczenia nie wymaga jego fizycznego zniszczenia. Orzecznictwo konsekwentnie przyjmuje, że znamię włamania wypełnia również otwarcie zamka kluczem, do którego posiadania lub użycia sprawca nie miał uprawnień, wejście przez uchylone, ale zamknięte na klamkę drzwi wymagające dodatkowego wysiłku, a także działania w środowisku cyfrowym, w tym wpisanie cudzego kodu dostępu do bankomatu, zalogowanie się na cudze konto bankowe przy użyciu przejętego hasła, czy pokonanie zabezpieczeń elektronicznych chroniących dostęp do danych. Jeżeli natomiast sprawca wszedł przez otwarte drzwi lub niezamknięte okno, nie pokonując żadnego zabezpieczenia, czyn nie spełnia znamion włamania i podlega kwalifikacji jako zwykła kradzież z art. 278 k.k.

Dlaczego przy włamaniu nie ma progu kwotowego

Jedną z najważniejszych, a zarazem najmniej znanych różnic między obydwoma typami kradzieży jest to, że przy kradzieży z włamaniem nie obowiązuje żaden próg wartości mienia. O ile przy zwykłej kradzieży wartości poniżej 800 złotych stanowią jedynie wykroczenie, o tyle przy kradzieży z włamaniem sprawca odpowiada na podstawie art. 279 k.k. niezależnie od tego, czy skradziona rzecz warta była kilka złotych, czy kilkadziesiąt tysięcy. Włamanie się do zamkniętej piwnicy w celu zabrania słoika przetworów formalnie stanowi to samo przestępstwo, co włamanie do sejfu bankowego, choć oczywiście ta okoliczność będzie miała istotne znaczenie dla wymiaru orzekanej kary w granicach ustawowego zagrożenia.

Kradzież szczególnie zuchwała

Odrębny typ kwalifikowany, wprowadzony do Kodeksu karnego w 2018 roku, dotyczy kradzieży szczególnie zuchwałej, opisanej w art. 278 §3a k.k. Obejmuje ona między innymi kradzież kieszonkową, dokonaną w sposób niedostrzegalny dla pokrzywdzonego, w bezpośrednim kontakcie z jego ciałem lub odzieżą. Ten typ, podobnie jak kradzież z włamaniem, jest zagrożony surowszą karą, od 6 miesięcy do lat 8, niezależnie od wartości skradzionego mienia.

Usiłowanie kradzieży z włamaniem

Usiłowanie kradzieży z włamaniem podlega takiej samej odpowiedzialności jak jej dokonanie. Oznacza to, że sprawca, który podjął próbę pokonania zabezpieczenia, lecz z różnych przyczyn, na przykład interwencji osoby trzeciej, uszkodzenia narzędzia włamaniowego czy dobrowolnego odstąpienia, nie zdołał dokonać zaboru mienia, może zostać skazany na taką samą karę, jak w przypadku dokonanej kradzieży.

Wymiar kary

Linia obrony w sprawach o kradzież

Obrona w sprawach o kradzież i kradzież z włamaniem obejmuje w szczególności:

• weryfikację, czy rzeczywiście doszło do przełamania zabezpieczenia, czy sprawca miał legalny dostęp do miejsca zdarzenia, na przykład otrzymany klucz od domownika,
• ocenę, czy przy braku znamion włamania sprawa powinna zostać zakwalifikowana jako zwykła kradzież, a przy niskiej wartości mienia, jako wykroczenie,
• analizę śladów kryminalistycznych, w tym odcisków palców i nagrań monitoringu, pod kątem czasu i sposobu ich powstania,
• ocenę wartości skradzionego mienia oraz sposobu jej ustalenia,
• reprezentację na każdym etapie postępowania, w tym przy wnioskach o warunkowe umorzenie lub mediację z pokrzywdzonym.

Najczęstsze pytania (FAQ)